Griep: Van waar Gehasie? 

Dr. Buks Meiring

Ons almal ken griep en sy jaarlikse besoek aan ons in die wintermaande, maar waar kom dit vandaan? Hoekom moet ons jaarliks ons griep inspuiting kry en wat van 1918 se Groot Griep en kan dit weer gebeur?

Griep is bekend vanaf die vroegste tye. Die eerste griep epidemie is deur Hippocrates opgeteken in 412 VC en sederdien is vele epidemies en pandemies aangeteken. { Epidemie – Infeksie wat beperk is tot ‘n enkele kontinent. Pandemie – Infeksie wat versprei oor meer as een kontinent}.

Wat veroorsaak griep?

Griep word deur ‘n virus veroorsaak. In die familie griep virusse is daar 3 aparte groepe wat dieselfde griep simptome veroorsaak. Hulle word eenvoudig genoem Groepe A, B en C. Groep A kom voor by mens en diere maar groepe B en C slegs by die mens. Die diere waarby groep A griepvirus ook in voorkom is in varke, eende, kalkoene en perde.

Waar kom die name van die griepvirusse vandaan en hoe werk die inentings?

Die WGO {Wêreld Gesondheids Organisasie} het laboratoriums regoor die wêreld wat voordurend  die voorkoms van nuwe griep virusse monitor. Die laboratorium wat ‘n nuwe griepvirus variant die eerste geidentifiseer het se naam word dan gebruik as deel van die naam van die virus.  Die 3 virusse waarteen daar vanjaar ingeënt word se name is as volg:

·          A/New Caledonia/20/99

·          A/Fuijian/411/2002

·          B/Hong Kong/330/2001

Die naam klink baie indrukwekkend maar is eindelik baie verduidelikend. Bv. Vir A/New Caledonia/20/99

A staan vir die groep waaraan die virus behoort bv A, B of C

New Caledonia staan vir die laboratorium waar die virus die eerste gekweek is.

20 is ‘n nommer wat aan die spesifieke virus in die laboratorium toegeken is

99 is die jaar waarin die spesifieke virus die eerste keer geidentifiseer is.

Dit is dus intressant om te sien dat die Fuijan virus die eerste keer in 2002 geidentifiseer en gekweek is en dus die nuutste van die groep is. Daar word dus verwag dat dit dan ook ‘n groot aantal infeksies sal veroorsaak aangesien daar nog nie veel immuniteit teen die spesifieke virus is nie.

Die inhoud van die griepinentings veskil van jaar tot jaar. Die WGO bepaal die 3 algemeenste virusse in elke halfrond {Noord en Suid} en sluit dit dan in die griep inenting vir die jaar in. Vir 2003 was die Hong Kong en New Caledonia virusse ook ingesluit maar die Fuijan virus het in 2004 bygekom.

‘n Griepvirus, veral die A en in ‘n mindere mate die B groepe, is uiters skelm in die sin dat hulle hul oppervlak gereeld verander. ‘n Virus lyk soos ‘n ronde speldekussing met ongeveer 500 punte wat uitstaan vanuit sy doppie. Al wat die virus hoef te doen is om die volgorde van die ‘spelde’ te verander wat dan veroorsaak dat die liggaam die virus nie herken nie. Indien dieselfde virus dan weer die liggaam infekteer veroorsaak dit weer griep simptome. Daarom is griep inentings jaarliks nodig.  Daar is egter ‘n gevaarliker speletjie wat die virusse speel. Ongeveer elke 10 tot 40 jaar verander die dop van sommige van die virusse heeltemal en ‘n totale nuwe virus ontstaan waarteen niemand weerstand het nie. Die virusse veroorsaak dan pandemies die hele wêreld oor wat miljoene mense dood.

Voorbeelde van sulke pandemies is die 1918 - 1919 griep wat ook as die Spaanse griep bekend gestaan het. Die nuwe virus het gou versprei en tussen 20 en 40 miljoen mense gedood. Latere kleiner epidemies is die Asiese Griep, Hong Kong Griep en die Russiese Griep vaarvan die eerste 2 ook ‘n miljoen mense gedood het.

Waar kom al die virusse dan vandaan?

Daar is gevind dat die meeste van die nuwe variante van griep virusse vanuit die suide van China ontstaan. Die moontlike rede daarvoor is baie intressant. Daar word gereken dat die veranderinge in die ‘spelde’ van die virusse in eende en kalkoene ontstaan. Die varke van die boere in die suide van China wei dan bedags tussen die eende in die ryslande en doen dan sodoende die virus infeksie op. Die varke slaap dan snags in die boere se huise en so word die infeksie dan oorgedra van diere, waar die veranderde virus gevorm word, na die mens.

Dit is dus duidelik dat dit baie belangrik is dat soveel as moontlik mense hul griepinspuitings jaarliks neem want hoe minder siek word hoe minder virusse word versprei en hoe kleiner sal die impak van die v irus wees.

Na 2500 jaar sit die virus ons nog gereeld ore aan!!